Bazaj radikoj Esperanto-Esperanto
stato: 2003-12-10 |
 / wpil[a]uea.org [Eo!]
|
 |
> >25.000 vortoj |
|
Cxi tio estas A-E. La kompletan liston elektu cxi-tie:
|
stato: 2003-12-10 |
/ wpil[a]uea.org [Eo!]
|
|
> >25.000 vortoj |
|
Cxi tio estas A-E. La kompletan liston elektu cxi-tie:
|
|
Libro-forma versio aperis en decembro 2001: Wouter F. Pilger: Baza Esperanta Radikaro, Rotterdam: UEA, 160 p., 18x11 cm, ISBN 92-9017-076-X. |
|
|
| |
|
-o : [io ekzistanta]
aktiva: |
-ado : [dauxra aux ripeta ago; dauxra stato] |
-ido : [infano; juna besto] |
-a : * [kvalito; rilato; aparteno] [adjektivo] (alta arbo; tiu arbo estas alta; mi vidas altan arbon; tiu solvo sxajnas (esti) bona; li farbis la bluan pordon verda; sxi nomas lin sagxa; mia frato; sxia laboro; ilia konduto;...) (skribi: skriba ekzameno; fini: fina cxapitro; koloro: kolora bildo; multaj koloroj: multkolora bildo; cxiu tago: nia cxiutaga pano; hundo: hunda vosto; problemo: problema situacio; urbo: urba trafiko; hieraux: la hierauxaj okazajxoj; plej: pleja kontenteco; tro: troa pluvo; tri: la tria horo; baldaux: lia baldauxa foriro;...) {*0}
abelo : insekto, gxenerale vivanta en grandaj popoloj, de kiuj homoj prenas mielon (Apis) {8}
abio : iu el Nordaj pinglo-arboj (Abies, Picea, Thuja,...) {7}
abomeno : tre forta malsxato; abomeni: malsxategi {8}
aboni : laux kontrakto ricevadi gazeton, revuon aux servon {8}
abrikoto : frukto kun (ofte parte rugxa) lanugeca hauxto, flava firma karno, glata kerno, de arbo (Prunus armeniaca) {9}
abrupta : malagrable subita {9}
absceso : puso en kavajxo en hauxto aux en interne kava sxvelajxo {X}
absoluta : sendependa de ajna influo; senkondicxa, senrezerva {9}
abstini : tute ne uzi (alkoholon, tabakon, viandon,...) {9}
abstrakta : malkonkreta; tio, kio ne estas sensebla (tusxebla, auxdebla, videbla, flarebla, gustumebla...), sed nur estanta en pensoj {X}
absurda : kontrauxa al normala sagxo; tute ne komprenebla {9}
abunda : en tre granda kvanto {7}
acida : kun gusto de citrono aux vinagro {7}
-acx- : [malbona, malbela] (precipe laux ekstera aspekto) (fi- kaj -acx-: fihundo estas nefidinda kaj eble neatendite mordas - hundacxo malbele aspektas kaj eble tro bojas) {9}
acxeti : * havigi al si per mono {*3}
-ado : * [dauxra aux ripeta ago] (lernado, irado, frapado, martelado,...); [dauxra stato] (dormado, kusxado,...) {*0}
adapti : gxustigi, tauxgigi por iu celo, kondicxo aux cirkonstanco {9}
adiaux : saluto cxe foriro: "adiaux!"; adiauxi: diri "adiaux!" aux aliajn vortojn cxe foriro {7}
adicii : aldoni nombron: 2+3=5 (du plus tri estas kvin) {8}
adjektivo : a-vorto; vorto, en Esperanto kun finajxo "-a", kiu montras econ, kvaliton aux rilaton de io aux iu {8}
administri : prizorgi financojn kaj havajxojn de organizajxo aux persono {8}
admiri : opinii, ke io aux iu estas tre bona aux tre bela {8}
admoni : diri: "faru tion! estas bone!" aux "ne faru tion! estas malbone!" {8}
adopti : alpreni nepropran infanon kiel sian; alpreni kiel sian (kutimon, opinion,...) {8}
adori : honoregi; pasie ami {9}
adreso : * [strato, numero, urbo, lando]; adresi: surmeti adreson; direkti (leteron, parolon) al... {*5}
adverbo : e-vorto; vorto, en Esperanto ofte kun finajxo "-e", kiu indikas kvaliton aux cirkonstancon de ago aux stato {9}
advokato : iu, kiu defendas ies interesojn antaux jugxisto {8}
aero : * la gasoj cxirkaux cxio en la tuta mondo; la gasoj, kiujn ni spiras por vivi; tio, en kio flugas birdoj, insektoj {*4}
afabla : * kun agrablaj, placxaj vortoj kaj agoj; amika; helpema {*3}
afero : * ajxo; objekto aux agado aux ideo aux temo {*2}
afido : parazita (sucxanta) insekteto sur planto (Aphis,...) {X}
afikso : prefikso aux sufikso {X}
afisxo : granda folio (gluita sur muro) (por anonci okazajxon); publika mesagxo ie pendigita; afisxi: diskonigi grandskale {8}
aflikti : kauxzi fortan kordoloron {9}
afranki : meti posxtmarkon sur leteron aux karton; antauxpagi transportadon {8}
Afriko : (nomo de kontinento) {9}
agi : * fari ion pri io; aktive okupigxi pri io; ne resti senfara; (agi al/kun iu(j):) konduti, trakti {*5}
agavo : granda Amerika planto kun karnecaj fibraj folioj, kiu post jaroj floras unu fojon kaj tiam mortas (Agave) (fibroj kaj suko uzataj, burgxonoj kaj floroj mangxataj) {X}
agento : konstanta komisiito; komerca reprezentanto {9}
agiti : inciti la sentojn; ribeligi homamasojn {9}
aglo : granda rabo-birdo kun kurba beko (Aquila,...) {7}
agordo : pluraj muzik-instrumentoj sonantaj bone kune (kun tonoj bone gxustigitaj); agordi: gxustigi tonon de unu instrumento al tono de alia instrumento {7}
agrabla : * tiel, ke estas bona sento {*4}
agxo : * kvanto de vivjaroj; agxa: (ofte:) maljuna {*4}
aidoso : infekta virusa malsano (perdo de imuneco) (AIDS) {X}
ajlo : (herbo kun) akragusta bulbo konsistanta el pluraj bulberoj (pli akra ol cepo) (Allium sativum) {9}
ajn : * [senlime, nedifinite] (kiam ajn: en cxiu pensebla tempo; kie ajn: en cxiu imagebla loko; iu ajn: ne gravas, kiu) {*1}
-ajxo : * [io konkreta] (belajxo, mangxajxo, vidajxo, cxirkauxajxo...) {*0}
akademio : oficiala societo de verkistoj, sciencistoj aux artistoj {9}
akajxuo : "frukto" el du partoj (akajxu-pomo kaj -nukso), ambaux mangxataj, de tropika Amerika arbo (Anacardium) {X}
akceli : (pli)rapidigi {8}
akcento : pli forta prononco de parto de vorto; pli forta atento al parto de temo; akcenti: pli forte prononci; pli atenti {9}
akcepti : * ne kontrauxi; ne rifuzi; (ankaux: gastigi) {*4}
akcio : (atesto pri posedo de) parto de la kapitalo de entrepreno {9}
akcidento : (subita) malfelicxa okazajxo {7}
akiri : * ekhavi per faro {*6}
akno : sxvelajxeto sur la hauxto (Acne) {9}
akompani : * iri kun iu; ludi muzikon, kiam iu kantas {*6}
akordo : pluraj tonoj (de unu muzik-instrumento) kune ludataj; sameco de sentoj aux opinioj inter du aux pli da personoj {9}
akra : * pika; trancxa; kun tre maldika pinto aux rando; doloriga kiam gxi forte tusxas; gusto kiu kvazaux pikas la langon {*6}
akrido : saltanta insekto (Acrididae: Acrida, Locusta,...); (migra akrido: periode en grandaj kvantoj) {9}
akrobato : kiu faras lertegajn korpajn movojn, saltojn,... {X}
akso : stango (aux linio), cxirkaux kiu turnigxas rado, parto de masxino,... {9}
akselo : kavajxo sub la brako cxe la trunko {X}
akto : dividajxo de teatrajxo; (dokumento pri) grava oficiala decido {9}
aktiva : aganta, faranta ion (mi/li/sxi/gxi/... (=la aktiva) ...-as/-is/-os (iun/ion); mi/li/sxi/gxi/... (=la pasiva) estas/estis/estos ...-ata/-ita/-ota de iu/io (=la aktiva)) {9}
aktoro : persono, kiu ludas rolon (kvazauxas esti alia persono) en teatrajxo {9}
aktuala : nun estanta; nun interesa {9}
akurata : kiu faras aferojn gxustatempe, en la difinita tempo, je la difinita horo {8}
akuzi : diri, ke iu kulpas pri io {9}
akuzativo : (en Esperanto:) (vorto kun) la finajxo "-n" {X}
akvo : * tio, en kio nagxas fisxoj; la plej ofta likvo sur Tero (H2O); loko kie estas multe da H2O kune {*3}
akvumi : doni akvon al planto, al kulturata tero (akv/um/i) {X}
al : * [-->] [direkto, celo] (li iras al la urbo; sxi skribis al mi; mi donas tion al vi; kondamni al morto; pordo al koridoro) {*1}
alarmo : granda gxenerala averto pri dangxero; alvoko al batalo; alarmi: tiel averti aux alvoki; maltrankviligi, zorgigi {9}
alauxdo : birdo, kiu kantas dum preskaux senmova (aux supren-levigxanta) flugado super kampoj (Alauda,...) {9}
albumo : libro por teni fotojn, desegnojn, notojn, salutojn de amikoj, kolektitajn posxtmarkojn,... {8}
aldoni : doni ion plian (krom tio, kion oni jam donis al iu, aux krom tio, kio jam estas ie); diri aux skribi ion plian (al/don/i); aldona: kroma; plia; ekstra {X}
aleo : vojo inter arboj en gxardeno aux parko {9}
alergio : tro forta reago de la korpo al certa substanco {X}
alfabeto : la literoj de iu lingvo en vico {9}
algo : iu el senfloraj, ofte sentigaj akvoplantoj (tre malsamaj laux formo kaj koloro) (iuj estas mangxataj kiel legomo) {9}
alia : * ne tiu; ne sama; (unu al la alia: A al B kaj B al A) {*2}
aligxi : farigxi membro de iu grupo aux partoprenanto en iu evento; aligxilo: formularo por aligxi (al/igx/i) {X}
alko : granda cervo-simila besto (plataj kornoj) (Alces) {X}
alkoholo : likvo akirita per distilado de fermentintaj suker-enhavaj substancoj (C2H5OH) (kaj aliaj -OH); alkoholajxo: trinkajxo enhavanta alkoholon, ebriiga {8}
almenaux : * tiom aux ne nur tiom, sed pli; ne malpli ol {*1}
almozo : mono, kiun oni donas al malricxulo pro kompato; almozi: peti almozo(j)n {8}
alta : * (kun granda) mezuro vertikale (de malsupro gxis supro); je granda distanco super la tero (aux super io alia); respektinda; povanta ordoni (al iu malpli alta laux rango aux pozicio) {*2}
alterni : sin sekvi lauxvice (tago - nokto - tago - nokto -..., nigra - blanka - nigra - blanka -...) {9}
alternativo : eblo aux neceso, elekti inter du aferoj, ag-manieroj, proponoj, decidoj,... {X}
aludi : paroli ne pri tio, sed pri io, kio pensigas pri tio {9}
alumeto : bastoneto por fajrigi {7}
aluminio : argxentkolora malpeza metalo (Al) {9}
ami : * tre sxati; havi plej korajn sentojn por iu/io {*2}
amara : maldolcxa (kiel galo aux kiel sensukera kakao) {9}
amaso : * granda kvanto kune {*4}
amatoro : ne-profesiulo; iu, kiu faras ion ne por vivteni sin, sed por sia (granda) plezuro {9}
ambasado : grupo da senditoj de unu sxtato por intertrakti kun alia sxtato; ambasadorejo (kun oficistoj) {9}
ambasadoro : cxefa reprezentanto de iu sxtato en alia sxtato {9}
ambaux : * la du; tiuj du {*1}
amboso : peza metala bloko, subajxo por batado cxe forgxisto {X}
ambulanco : auxto por alporti vunditon aux malsanulon al hospitalo; movebla (armea) kuracejo {X}
amelo : energi-ricxa substanco en grenoj kaj nutraj tuberoj {X}
Ameriko : (nomo de kontinento) (Nord-, Mez-, Sud-) {9}
amfibio : besto kun nuda hauxto, kies larvoj vivas en sensala akvo kaj spiras per brankoj, dum la plenkreskaj vivas sur tero kaj spiras per pulmoj [rano, salamandro,...] (Amphibiae) {X}
amiko : * sxatata, kara homo {*2}
amindumi : per karesoj kaj kisoj montri (unu al la alia), ke la alia estas aminda (am/ind/um/i) {X}
amori : seksumi por gxuo, kun aux sen koito {X}
amplekso : kiom granda (en cxiuj dimensioj) io estas; ampleksa: havanta grandan amplekson {8}
ampolo : tub(et)o (el vitro aux alia materialo), fermita je ambaux ekstremajxoj; vitra, fermita elektra lampo {9}
amuzi : * plezurigi; gxuigi; gajigi; ridigi {*5}
-ano : * [homo: membro; logxanto; kredanto] (klubano, (sam)urbano, Tokiano, Aziano, Budhano, Islamano, Kristano,...) {*0}
anaso : akvobirdo aux kortobirdo kun egale largxa beko kaj mallonga kolo (Anas,...) (kvakas "kvak kvak") {8}
anekdoto : mallonga rakonto pri (amuza) okazajxo {9}
anemio : kiam la sango ne bone transportas oksigenon (O) {X}
angilo : serpento-simila fisxo kun glata hauxto, vivanta en Euxropaj kaj Amerikaj riveroj, sed metanta siajn ovojn en la oceano apud la bordo de Usono (Anguilla) {9}
angulo : * spaco inter du sin tusxantaj linioj aux muroj (>, <) {*4}
angxelo : supernatura (bona) estulo aux estajxo; sendito de dio; karegul(in)o {8}
animo : * la ne-korpa, ne-intelekta esenco de iu/io vivanta {*5}
animalo : plurcxela vivajxo ne vegetala [besto aux homo] {8}
ankaux : * aldone [ne nur tiu/tio, sed ankaux tiu/tio alia] {*1}
ankoraux : * ne nur antauxe, sed ankaux nun; ne nur tiom, sed ecx pli da; ankoraux ne: gxis tiam ne; ne jam {*1}
anonci : * diri, ke io okazos; formale aux publike sciigi {*6}
anso : kurba, elstara tenilo (ekzemple de taso) {X}
ansero : akvoirdo aux kortobirdo kun longa kolo, pinta beko kaj largxa vosto (Anser,...) (gxi gakas "gak-gak") {9}
anstataux : * en la loko de...; en la funkcio de... (anstatauxi: esti aux funkcii anstataux io/iu alia; anstatauxigi (la nunan per nova): meti ion/iun alian anstataux la nuna...) {*1}
-ant- : * [komencinta, ne fininta, dum la ago] (mangxanta homo: kun mangxajxo en sia busxo; falanta pluvo: gutoj en aero); (mangxante (=dum la mangxado), li bone macxis); (gxenerale, -anto = -anta homo) {*0}
antaux : * en tempo pli frua; en loko pli proksima; pli frue en vico; antauxo: flanko kutime vidata unue; (homo:) vizagxo, brusto,...; antauxdiri: jam antauxe diri ke io nesciata okazos {*1}
antauxulo : parenco, kiu vivis pli frue; iu antauxe havinta la saman funkcion (antaux/ul/o) {X}
anteno : sensilo (insekto); signal-kaptilo/sendilo (radio,...) {X}
antibiotiko : medikamento kontraux (malsanigaj) bakterioj {X}
antikva : ekzistinta antaux tre longa tempo; tre malnova {X}
antilopo : iu el rapidkuraj aux saltemaj parencoj de bovo (i.a. en Afriko) (malrapidaj nomigxas ofte bovo aux bubalo) {X}
anuso : la elira truo de la intesto {X}
aparato : pli-malpli granda, pli-malpli komplika ilo {7}
aparta : * ne kuna; dis(igit)a de; speciala {*4}
apartamento : kelkcxambra logxejo (en pli granda domo) {8}
aparteni : * [tio, kion iu/io posedas (havas), apartenas al tiu/tio] [parto de io apartenas al la tuto] {*6}
apenaux : * preskaux ne; ne (aux nur iomete) pli ol (61 minutoj estas apenaux unu horo) {*1}
aperi : * ekvidigxi; ekesti; montri sin; esti publikigita {*4}
aperturo : malfermajxo {9}
apetito : plezuro mangxi ("Bonan apetiton!"); mangxemo {8}
aplauxdi : frapi siajn manojn unu kontraux la alia, por montri lauxdon aux aprobon {9}
apliki : uzi teorion en la praktiko; uzi ion por gxia celo; ligi iun dirajxon al iu, pri kiu la dirajxo origine ne temis {9}
apogi : * fari tiel, ke iu/io ne falos aux renversigxos; diri, ke tio, kion diras aux faras iu alia, estas bona; monhelpi {*6}
apopleksio : subita cxeso de cerbaj funkcioj (pro krevo (hemoragio) aux sxtopigxo (embolio) de cerba arterio aux vejno {X}
apostolo : unu el la originaj lernantoj de Kristo; fervora propagandisto {9}
apostrofo : skribsigno (') uzata, interalie, por indiki, ke unu litero mankas (en Esperanto, oni povas apostrofi la finan "o" de substantivoj kaj, post vokalo, la "a" de la vorto "la": de l' mond' = de la mondo) {X}
apoteko : loko, kie oni vendas aux senpage havigas kuracilojn {8}
apro : sovagxa porko (Sus,...); veruk-apro: (Phacochoerus) {9}
aprilo : * la monato post marto kaj antaux majo (04) {*5}
aprobi : * diri, ke tio, kion diris aux faris iu alia, estas bone dirita aux farita {*6}
apud : * en loko proksima de...; dekstre aux maldekstre de... {*1}
-aro : * [multaj kiel unu tuto] (arbaro, sxtuparo, gazetaro, homaro, ilaro (de metiisto),...); aro (da): multaj kune {*0}
araneo : iu el okkruraj best(et)oj (Aranea) (reto: araneajxo) {8}
arangxi : * okazigi; fari la necesajn aferojn, por ke io povu okazi; tauxge kunmeti; arangxo: la maniero, en kiu io estas arangxita; la rezulto de la arangxado {*5}
arauxkario : Suda pingloarbo kun globaj konusoj (Araucaria) {X}
arbo : * alta planto kun ligna trunko kaj multaj brancxoj [kverko, abio, betulo, fago, tamarindo,...] {*3}
arbitra : dependa de la volo aux kaprico de nur unu persono {9}
arbusto : planto kun lignaj brancx(et)oj, sed (preskaux) sen trunko (ne arbo, ne herbo) [frambo, ribo, pipro, teo,...] {X}
arcxo : stango kun paralele fiksita fasko da haroj, por sonigi kordan muzikinstrumenton {X}
arda : varmega; bruletanta (sen flamoj) {8}
ardeo : (vad)birdo (longaj kruroj, kolo; beko pika) (Ardea) {X}
aresti : (laux legxo) kapti iun por malliberigi tiun aux por submeti tiun al jugxado {X}
argilo : iuj specoj de (knedebla) tero (el iuj de tiuj specoj oni bakas brikojn, fajencon,...) {X}
argumento : fakto aux rezonajxo, kiun oni mencias, por konvinki iun aux pruvi ion; argumenti: prezenti argumento(j)n {X}
argxento : * blanke-griza valora metalo (Ag) {*5}
arko : parto de rondo aux cirklo; konstruajxo tiuforma; objekto tiuforma por pafi sagojn {8}
armi : * doni al iu ilojn por batali kaj defendi sin {*6}
armo : * armilo; armilaro; il(ar)o por batali {*6}
armeo : (gxenerale: sxtata) aro da soldatoj kaj soldatestroj, kun pafiloj kaj aliaj bataliloj {7}
aromo : delikata odoro aux gusto (de planto aux de iu substanco); odoro aux gusto pro aldono de tia substanco {X}
arto : * difinita maniero por fari ion (belan); maniero por lerte fari ion; la farado de io pro gxia beleco (=belarto); (artefarita: farita de homo aux masxino, ne natura) {*3}
arterio : tub(et)o en la korpo, tra kiu fluas sango de la koro al la organoj; (figure:) cxefa (auxto-)vojo {9}
artifiko : lerta aux ruza agmaniero por imponi aux trompi {X}
artiko : loko, kie ostoj estas ligitaj tiel, ke (unu el) ili povas flekse aux turne movigxi [kubuto, genuo, maleolo,...] {9}
artiklo : cxiu aparta speco de komercajxo {X}
artikolo : teksto en gazeto; dividajxo de legxo, regularo,...; (gramatiko:) la vorto "la" {7}
-as : * [ago/stato: nun, cxiam, kutime] [verbo] (mi nun sidas; cxiun tagon li legas gazeton; sxi cxiam estas afabla; li ofte skribas al mi; li kutime pagas kontante; jam dum tri jaroj mi logxas cxi tie;...) {*0}
asekuri : kontrakti kompenson pro estonta perdo, difektigxo,...: se oni regule (cxiumonate, cxiujare) pagas monon (premion), la asekuristo pagos kompenson, kiam difinita neantauxdirebla okazajxo okazos (ekzemple: akcidento, fajro, malsano,...) {8}
asembleo : legxo-fara kunveno {9}
aserti : firme diri, ke io estas vera {9}
asfalto : nigra kovrajxo (fandebla per varmo) de stratoj {9}
asisti : (ofice) helpi {9}
asocio : grava aux granda grupo da homoj, kunigxintaj por komuna celo (kutime kun estraro kaj regularo); kunligo de aferoj kun komunaj ecoj; (asocii: tiel kunligi aferojn) {8}
aspekti : esti laux (unua) rigardo; impresi al la vido {7}
astro : objekto en cxielo [suno, luno, steloj, planedoj,...] {X}
-at- : * [komencita, ne finita, dum la ago] (trinkata akvo: akvo en busxo; lavata vesto: en akvo); (fotografate (=dum la fotografado), li ne movigxis); (gxenerale, -ato = -ata homo) {*0}
ataki : * iri al iu/io, por fari malbonon al tiu/tio {*6}
atenci : provi mortigi iun; krime ataki ies korpon, rajton aux honoron; grave ataki legxon aux normon mem {X}
atendi : * resti gxis alveno de iu/io; resti gxis io okazos; firme pensi, ke io okazos; ne jam fari ion (gxis...) {*3}
atenta : * rimarkema; volanta ekscii {*4}
atesti : oficiale diri, ke io estas tia kaj tia, cxar oni mem vidis aux spertis gxin {8}
atingi : * veni gxis dezirata loko; veni gxis dezirata rezulto {*5}
Atlantiko : la oceano inter Euxropo kaj Afriko kaj Ameriko {9}
atomo : plej malgranda ero de materio, el kiuj konsistas molekuloj {9}
aux : * [elekto] (Cxu vi trinkos teon aux kafon?) {*1}
auxdi : * rimarki per la oreloj; (figure: ekscii) {*3}
auxdaca : kuragxa malgraux konataj dangxeroj aux problemoj {9}
auxgusto : * la monato post julio kaj antaux septembro (08) {*5}
auxskulti : * provi auxdi; uzi la orelojn; atenti ies paroladon {*4}
Auxstralio : (nomo de kontinento) {9}
auxto : auxtomobilo (ekz.: person-, sxargx-, liver-auxto) {8}
auxtobuso : veturilo (auxtomobilo) por kelkdek personoj {7}
auxtomato : aparato, kiu faras ion sen interveno de homo {7}
auxtomobilo : veturilo funkciigata per motoro, kun kutime kvar radoj, sur tero (mallonge: auxto) {8}
auxtoro : verkinto de teksto; elpensinto, farinto de artverko {9}
auxtoritato : influo bazita je respekto; povo rajtigita por postuli obeadon; instanco kun tia povo {8}
auxtuno : * parto de jaro inter somero kaj vintro, kiam malplivarmigxas {*4}
avo : * patro de patr(in)o {*4}
avantagxo : tio, kio donas pli da utilo, profito, sukceso {9}
avara : * kiu ne volas elspezi sian monon; kiu ne volas doni ion al iu alia {*6}
aveno : greno kun kelkfloraj pendantaj spiketoj (Avena) {9}
aventuro : dangxera aux plezura (neatendita) vico da okazajxoj {7}
avenuo : largxa strato, kutime kun arboj lauxlonge de gxi {8}
averti : * diri: "ne faru!", "malbono okazos!" {*6}
aviadilo : flugmasxino por transporti homojn aux ajxojn (liniaviadilo, sxargxaviadilo,...) (aviad/il/o) {8}
avida : kiu forte volas havi ion {8}
azeno : * kvarpieda besto, simila al, sed malpli granda ol cxevalo, kun pli longaj oreloj (Asinus) (iaas: "i-a") {*5}
Azio : (nomo de kontinento) (fakte unu kontinento kun Euxropo: Euxrazio) {9}
babili : paroli pri ne (tre) seriozaj aferoj {7}
bacilo : nomo de iuj bakterioj; ajna eta viva kauxzanto de malsano {9}
bagatelo : malgrandajxo, malgravajxo {9}
baki : pretigi mangxajxon (aux ion alian) en forno per varmego {8}
bakterio : unucxela vivajxo, kiu reproduktigxas per dupartigxo {9}
balo : danc-festo; maskobalo: la homoj surhavas maskon {9}
balai : * per ilo el tigoj aux fadenoj (balailo) forsxovi malpurajxojn {*6}
balanci : movi tien kaj reen (unu punkto restas samloke) {8}
balbuti : malfacile paroli kun (ne volitaj) interrompoj aux ripetoj ("b-balb-buti") {9}
baldaux : * post mallonga tempo {*1}
baleno : tre granda mamulo, kun formo de fisxo, vivanta en la oceanoj (Cetaceae: Balaenidae,...) {X}
balkono : elstarajxo de supra etagxo (cxirkauxbarita planko) {X}
balono : flugaparato (aux ludilo,...) konsistanta el sako kun gaso aux varma (varmigata) aero {7}
baloti : vocxdoni per vocxdonilo (ne per, ekzemple, manlevo) {9}
bambuo : altegaj varmlandaj herboj kun lignecaj kavaj sxalmoj, uzataj por konstruado, meblo-farado,... (Bambusa, Dendrocalamus,...); ties sxalmoj kiel konstru-materialo {9}
bani : * enmeti tute en likvon (en akvon) aux en sunlumon (por purigi aux por sano) {*5}
banano : frukto de grandega herbeca (sed palmo-simila) planto (Musa) kun flaveca sxelo kaj blanka pli-malpli faruneca karno {9}
bandagxo : tuko aux io simila, kiun oni metas sur vundon aux cxirkaux rompitan korpoparton; bandagxi: meti tukon,... sur/cxirkaux vundon,... {9}
banko : sxtata aux privata entrepreno okupigxanta pri financo (mon-aferoj) (pruntoj, cxekoj, akcioj) {7}
banto : ornama nodo kun du bukloj {9}
bapti : (kun beno, solene) doni nomon al iu/io {9}
baro : * io, kio malhelpas aux malebligas trairon; io, kio malhelpas aux malebligas agadon; bari: malhelpi, malebligi trairon {*6}
barakti : forte skui sin, forte movi siajn brakojn kaj krurojn; pene defendi sin {8}
barbo : * hararo sub la busxo; flankbarbo: apud orelo {*6}
barbiro : razisto kaj har-tondisto {9}
barelo : ronda ujo el kurbigitaj tabuloj, kun plata supro kaj malsupro, por teni likvojn (vinon, bieron, akvon,...) {8}
barilo : io, farita por malhelpi trairon; konstruajxo el fostoj, bretoj aux sxtonoj por indiki la limon de kampo aux tereno, kaj por malhelpi trairon (bar/il/o) {X}
barko : iom granda velboato {9}
basko : libere pendanta malantauxa parto de vesto {9}
bastono : * (rekta peco de) brancxo aux io simila, por helpi iradon aux por bati; taktobastono: de orkestro-direktisto {*6}
bati : * doni forta(j)n frapo(j)n {*3}
batali : * uzi forton kontraux iu (malamika); interbatigxi {*4}
batato : "dolcxa terpomo", nutra tubero (Ipomoea batatas) {X}
baterio : ligita grupo da elektraj piloj; grupo da kanonoj {X}
bazo : malsupra parto de objekto, kiu portas gxin; objekto sub objekto, kiu portas gxin; tio, sur kio io estas konstruita; la cxefaj punktoj de pensado; loko de ekiro kaj reveno; bazi: konstrui, starigi ion (ankaux: opinion, decidon) sur io {8}
bazaro : loko kun multaj vendo-tabloj aux -budoj {8}
bebo : sucxinfano; infaneto tre juna {8}
bedauxri : * diri aux pensi: "estas malbone, ke tio okazis tiel" {*6}
beko : * firma (ofte pinta) busxo de birdo {*6}
bela : * vidinda pro formo, koloroj,... {*2}
beni : peti favoron de dio por iu {8}
bendo : mallargxa, longa peco el maldika materialo; pli-malpli dika ringo (el kauxcxuko,...) cxirkaux rado; komunikado-kanalo (radio, televido, inter komputiloj,...) {9}
benko : * meblo por sidi (por pluraj homoj) {*5}
benzino : miksita likvo brulema, uzata kiel brulajxo en motoro (de auxto,...) {8}
bero : karneca, ofte suka, ofte ronda, malgranda frukto {7}
besto : * vivanta estajxo povanta movi sin de unu loko al alia (ne homo, ne planto); (homoj kaj bestoj estas animaloj) {*4}
beto : diversforma legomplanto kun mangxebla radiko (Beta); gxia radiko aux gxiaj folioj, kiel legomo, kiel nutrajxo por bestoj aux kiel fonto de sukero (sukerbeto) {9}
betono : konstru-materialo el cemento, sxtonetoj, sablo {X}
betulo : arbo kun blanka aux blankmakula sxelo (Betula) {8}
bezoni : * ne povi esti aux fari sen {*3}
biblioteko : librejo, libraro, kie oni povas legi aux prunti librojn {8}
biciklo : du-rada veturilo funkciigata per piedoj; bicikli: veturi per biciklo {8}
bido : globeto,... kun truo tra gxi por trameti fadenon {X}
bieno : kampara posedajxo, ofte granda {7}
biero : malforta (12% aux malpli, ofte 5% aux malpli) alkohola trinkajxo el greno {7}
bifsteko : rostita maldika trancxajxo da bova viando {9}
bildo : * videblajxo (vera aux desegnita, pentrita, fotita, projekciita); kvazaux-videblajxo nur en pensoj {*3}
bileto : papereto aux kartoneto por eniri spektaklon aux por veturi per publika veturilo; papera mono {7}
bindi : forte kunligi (kudri,...) foliojn kaj cxirkauxmeti fortikan (kartonan,...) kovrilon, por fari libron {9}
birdo : * besto dukrura kun flugiloj, kun plumoj, ovo-naska (Aves) [anaso, korvo, hirundo, aglo, struto,...] {*3}
blanka : * senkolora, tute hela; kun koloro de negxo, kreto; (paperfolio, cxeko:) sen skribita teksto {*3}
blasfemi : diri vortojn por ofendi dion {9}
blato : rapidkura plata insekto en varmaj lokoj (Blatta,...); (figure: cirkvito sur plateto kun konekto-piedetoj) {X}
bleki : auxdigi sian vocxon (pri bestoj) (por multaj bestoj krome estas speciala vorto por ilia blekado) {9}
blinda : ne povanta vidi; (figure: ne volanta atenti) {7}
bloko : peza peco da materialo, ofte kun pli-malpli ebenaj surfacoj, uzata por konstrui aux kiel firma subajxo por iuj laboroj (hakbloko, trancxbloko,...); pluraj partoj de aparato, ligitaj tiel, ke oni ne povas disigi ilin; aro da domoj inter kvar stratoj; aro da paperfolioj, tiel ligitaj, ke eblas forsxiri unu folion post alia (skribbloko, kalendarobloko,...); peza peco da materialo uzata por senmovigi ion aux por bari al- aux tra-iron (bloki: firme senmovigi; firme bari) {9}
blonda : kun flavecaj haroj; (ankaux: blonda biero) {7}
blovi : * elpusxi aeron (el la busxo); (ankaux: la vento blovas) {*6}
blua : * kun koloro de cxielo sennuba {*4}
bluzo : malstrikta vesto kovranta la supran parton de la korpo, ofte tenata per zono cxirkaux la talio {8}
bo- : * [parenco per geedzigxo] (bofilo: edzo de filino; bopatro: patro de edz(in)o,...) {*0}
boato : malgranda aux ne tre granda akvo-veturilo (remboato, velboato, motorboato) {8}
boji : fari la lauxtan sonon, kiun faras hundo {8}
boli : * pri akvo: havi temperaturon de 100°C; transiri de likvo al gaso: de akvo al vaporo {*6}
bombo : objekto (batalilo), jxetata al malamika loko, kiu eksplodas kiam gxi atingas la celon {X}
bombono : malgranda dolcxajxo, frandajxo (sukera, cxokolada) {8}
bona : * kun la gxustaj ecoj; kontentiganta {*2}
bonhavo : ricevota mono; mono aux (pozitiva) saldo cxe banko aux komercisto, kiun kliento povos preni aux uzi, kiam li volos; posedo de suficxa mono por komforte vivi (bon/hav/o) {X}
bonvoli : afable konsenti (Bonvolu veni!) (bon/vol/i) {9}
bori : fari truon per pinta ilo (ofte per turnado de tiu ilo) {8}
bordo : * parto de tero tusxanta akvon; tero cxe akvo {*4}
borso : kunvenejo de komercistoj, kiuj vendas kaj acxetas varojn ne tiuloke estantajn aux akciojn, je prezo (kurzo) laux la proponoj pri vendo kaj acxeto {9}
boto : piedvesto (el ledo, kauxcxuko aux simila materialo), kiu kovras ne nur la piedon, sed ankaux (parte) la kruron {7}
botelo : * (vitra) ujo kun malvasta malfermajxo {*6}
bovo : * granda bredata remacxanta mambesto (Bos) (homoj trinkas la lakton de bovinoj) (bovino mugxas: "mu-u") {*5}
bovlo : largxa duonsfera taso (por supo,...) {9}
braceleto : ornamajxo portata cxirkaux la manradiko, la brako, la maleolo, la kruro (brakringo, maleolcxeneto,...) {9}
brako : * elstara parto de homa korpo, je kies fino estas mano; elstara movebla parto de aparato {*4}
brakumi : cxirkauxbraki; meti siajn brakojn cxirkaux iun (por saluti aux konsoli) (brak/um/i) {8}
brancxo : * ne-cxefa ligna parto de arbo; ligna parto de arbusto; dividajxo de io; fako (brancxo de scienco, de industrio,...) {*6}
brando : forta (35% aux pli) alkohola trinkajxo {9}
branko : tio, per kio (i.a.) fisxoj spiras sub akvo {X}
brasiko : legomplanto diversforma (Brassica) {7}
brava : lertega; kapablega; sentima antaux dangxeroj {8}
bredi : naskigi kaj kreskigi bestojn {9}
bremso : haltigilo; mehxanismo por malrapidigi kaj cxesigi movon de veturilo aux masxino; bremsi: malrapidigi {8}
breto : tabulo kun largxo malpli granda ol longo; horizontala tabulo, sur kiu oni metas aferojn {7}
brido : kompleto da rimenoj cxirkaux la kapo de, ekzemple, cxevalo, por povi konduki gxin; bridi: moderigi; obeigi {9}
briko : rektangula "sxtono" el bakita aux sekigita argilo (knedebla tero) (por konstrui domojn,...) {7}
brili : * radii aux reflekti lumradiojn (brilas suno, oro,...) {*4}
brocxo : ornamajxo, kiun oni fiksas al vesto per sendangxera pinglo {X}
brodi : ornami sxtofon, desegnante per fadenoj {X}
brokanti : vendi uzitajn objektojn por denova uzo ("duamane") {9}
bromelio : Amerika planto (ofte sentiga; la pikaj folioj formas vazeton; floroj karnecaj) (iuj sidas sur arbo) (Bromelia) {X}
bronzo : alojo (ligajxo) de kupro (Cu) kaj stano (Sn) {9}
broso : * ilo kun multaj pli-malpli rigidaj haroj aux fadenoj, por brosi hararon aux por forsxovi malpurajxojn {*6}
brosxuro : presajxo el pluraj folioj kunkudritaj aux kunpinglitaj (krampitaj), ne binditaj {8}
brovo : strio da haroj super la okulo {8}
brui : * fari neklarajn (malagrablajn) sonojn {*4}
bruli : * esti konsumata de fajro (fajro bruligas gxin); bruligi: (ankaux:) vundi per varmego; brulo: (ankaux:) akra jukado {*3}
bruna : * kun koloro de malfresxaj herboj aux malnova ligno {*5}
brusto : * antauxa parto de la korpo inter la brakoj, de la talio gxis la kolo (interne estas la pulmoj) {*5}
bruto : kvarpieda pasxtobesto [bovo, kapro, sxafo,...] {9}
bubo : petolema (seneduka, miskonduta) knabo {8}
bubalo : mambesto simila al bovo (i.a. tirbesto) (Bubalus) {X}
bucero : Afrika/Azia birdo (grandega beko) (Bucerotidae) {X}
bucxi : dishaki kaj distrancxi beston por ekhavi viandon {9}
budo : simpla konstruajxo, ne servanta kiel logxejo (vendobudo, telefonbudo, gazetbudo, ilarobudo (ekz. en gxardeno),...) {8}
budgxeto : antauxe farita plano pri en- kaj elspezoj (de asocio, entrepreno,...); kvanto da mono disponebla por fari ion {9}
buko : ringo-forma (aux anguleca) ligilo (el metalo, plasto,...) kun movebla pinglo, por fermi rimenon, zonon, sxuon,...; buki: fermi per buko; bukdorno: la pinglo de buko {9}
bukedo : fasko da floroj {9}
buklo : helice volvigxanta fasketo da haroj; fadeno, rubando, sxnuro,... kurbigita tiel, ke ekestis ringo {9}
bulo : pli-malpli globforma objekto aux peco {7}
bulbo : dika subtera parto de planto el multaj dense sidantaj folioj, el kiu malsupre kreskas radikoj (ekzemple: cepo) {9}
bulko : bulo da pano {9}
bulteno : (ne regule aperanta) informilo {9}
bulvardo : largxa promenejo; largxa strato {8}
burgxo : homo nek ricxa, nek malricxa, nek potenca, nek seninflua (kiu ofte ne havas emon sxangxi la socion) {7}
burgxono : pli-malpli ronda parteto de planto, el kiu kreskos floro aux folio; burgxoni: ekmontri florojn, foliojn; ekhavi unuajn rezultojn {9}
buso : auxtobuso; (figure: multobla (komputila) konektilo) {X}
busxo : * parto de la kapo per kiu oni mangxas kaj parolas {*3}
butero : * graso prenita el (bovina) lakto per kirlado de la kremo; buterpano: trancxajxo da pano sxmirita per butero {*5}
butiko : vendejo (ne tre granda) {8}
butono : * malgranda ajxo alkudrita al unu flanko de vesto, por fermi la veston, metante la butonon tra truo (butontruo) en alia flanko de la vesto; malgranda elstarajxo similforma; (prem)butono: malgranda klavo; butonumi: fermi per butono(j) {*6}
bv. : bonvolu (= mi/ni petas) {X}
ceceo : musxo portanta dormomalsano-parazitojn (Glossina) {X}
cedi : ne plu elteni; ne plu kontrauxbatali; transdoni posedajxon aux rajton al alia persono {8}
celo : * tio, kion oni volas, ke okazu; tio, al kio oni volas veni; tio, kion oni volas atingi; celi: voli atingi; voli komprenigi ("kion vi celas?") {*4}
celerio : diversforma legomo kun spica gusto (laux la formo, folioj, tigoj aux tubero estas mangxataj) (Apium graveolens) {X}
cemento : mortero el pulvoro el argilo aux kalkaj sxtonoj, kiu pro aldono de akvo rapide solidigxas; simila alia rapide solidigxanta pasteca substanco {8}
cendo : diverslanda nomo por monero, centono de la mon-unuo {X}
cent : * 100; ducent: 200; cent du: 102; ducent tridek: 230 {*1}
centimetro : 0,01 metro; 10 milimetroj [mezuro por longo] {9}
centro : la mezo de cirklo, rondo, urbo, agado,... {7}
centralo : centra organizo de iuj asocioj; (=centrejo: energi-centralo, telefon-centralo,...) {9}
cepo : pli-malpli ronda bulbo kun dolcxe-akra gusto, uzata kiel legomo (Allium cepa) {9}
cerbo : tio en la kapo, per kio oni pensas {8}
cerbumi : forte, strecxe pensadi pri io (cerb/um/i) {X}
ceremonio : la difinitaj agoj dum solenajxo; difinitaj agoj en gxentilaj sociaj rilatoj {X}
certa : * [sen dubo]; difinita; bone konata (almenaux por la parolanto); esti certa pri.../ke...: ne dubi pri.../ke... {*3}
cervo : sovagxa remacxanta mamulo, kies virbesto portas grandajn, disbrancxigxintajn kornojn (Cervus,...) {9}
cetera : * kroma; alia; cxiu aux cxio ne dirita, ne menciita {*5}
ci : = vi (al infano, amiko, subulo) [ne gxenerale uzata] {X}
cico : mam-pinto, tra kiu eliras la lakto, per kiu patrinoj nutras bebon {X}
cifero : * [1 2 3 4 5 6 7 8 9 0] {*6}
cigaro : tabako volvita en tabakfolio, por fumi {9}
cigaredo : tabako volvita en papero, por fumi {7}
cigno : granda blanka (foje nigra) akvo-birdo kun tre longa kolo (Cygnus) {9}
cikado : insekto, kiu muzikas ("cxirpas") (Cicada,...) {9}
cikatro : videbla postrestajxo de vundo {9}
ciklo : vico (de okazajxoj), kies fino estas gxia komenco {7}
cikonio : granda migra birdo kun longaj kruroj kaj longa pinta beko, ofte nigra-blanka, faranta sonon nur per frapado de sia beko (Ciconia) {9}
cilindro : objekto longa kaj ronda; objekto kun surfaco, de kiu cxiuj punktoj estas je sama distanco de linio (gxia akso) (cxiu orta sekco (tratrancxo) donas cirklon kiel rezulton) {X}
cimo : iu el insektoj kun duone ledecaj antauxaj flugiloj (Heteroptera); odoracxa, plata insekteto en lito,..., kiu sucxas sangon (Cimex); (figure: fusxo en komputila programo) {X}
cinamo : aroma sxelo de la trunko de varmlanda arbo (Cinnamomum), muelita por gustigi mangxajxojn {9}
cindro : tute forbrulintaj, polvecaj restajxoj post fajro {9}
ciro : pasto por briligi sxuojn aux aliajn ledajxojn; ciri: frote briligi per ciro {9}
cirko : teatro, kie prezentas akrobatoj kaj besto-dresistoj {X}
cirkelo : instrumento por desegni cirklojn {9}
cirklo : perfekta rondo; linio, kies cxiuj punktoj havas saman distancon al unu punkto (la centro) {9}
cirkonstanco : io, kio estas aux okazas en la cxirkauxajxo, kiam oni faras ion aux kiam io okazas {8}
cirkuli : rondire movigxi (pri sango, trafiko,...); pasi de unu al alia k.t.p. (pri mono, onidiroj...) {9}
cirkulero : letero sendita al multaj personoj {9}
cirkvito : la vojo (dratoj, tero,...), laux kiu elektro movigxas {9}
citi : ripeti la vortojn de iu alia (inter citiloj: ''...'') {8}
citrono : frukto kun acida suko (Citrus medica) {7}
civeto : iu el kato-similaj rabobestoj (el familio Viveridae), kiuj produktas forte odorantan sxauxman substancon {X}
civila : propra al simpla civitano (ne kiel armeano, religiulo, sxtatoficisto aux krimulo) {9}
civilizi : morale, intelekte kaj socie klerigi {8}
civito : cxiuj sxtatanoj kun politikaj rajtoj kune; (iam:) politike memstara urbo; civitano: sxtatano, urbano (kiel posedanto de politikaj rajtoj) {9}
colo : iulanda mezuro por longo, proksimume 2,5 centimetroj {X}
cx. : cxirkaux (proksimume) {X}
cxagreni : kauxzi malplezuron al iu {8}
cxambro : * parto de domo disigita de aliaj partoj per mur(et)oj; parto de parlamento, kortumo,... {*2}
cxapo : mola kapvesto; (verto)cxapeto: nur supre sur la kapo {7}
cxapelo : * kapvesto (el pli-malpli malmola materialo, ofte kun elstara rando); (ankaux la signo "^" de iuj literoj en Esperanto) {*4}
cxapitro : * parto de teksto en libro kun propra komenco kaj fino {*6}
cxar : * [kialo, kauxzo, motivo] (cxar pluvis, ni malsekigxis) {*1}
cxaro : veturilo sur radoj (kutime sen motoro, sed pusxata aux tirata: pusx-, cxeval-, lev-, post- (post auxto), infancxaro,...) {9}
cxarma : placxa, bela, alloga; cxarmi: iom mistere, sorcxe allogi {7}
cxarniro : aparato fiksita al (ekzemple) pordo kaj al gxia kadro, pro kiu la pordo povas malfermigxi turnigxante {X}
cxarpenti : prilabori lignon, ligno-pecojn aux trabojn, ekzemple por fari domon {X}
cxarumo : cxareto kun unu rado kaj du teniloj, pusxata de homo (cxar/um/o) {9}
cxasi : * postkuri iun/ion por provi kapti tiun/tion; pafi al bestoj por mortigi ilin {*6}
cxasta : kiu detenas sin de (kontraux-legxaj, kontraux-moraj) seks-rilatoj {X}
cxato : (macxataj stimulaj folioj de) i.a. Afrika planto (Catha) {X}
cxe : * en loko tre proksima de; (preskaux) tusxante; (preskaux) samtempe kun; en la domo, lando, opinio, verko,... de {*1}
cxeesti : esti tie, kie io okazas (cxe/est/i) {9}
cxef- : * [plej grava] (cxefurbo, cxefvojo, cxefdirektoro,...); cxefo: superulo en laborejo; fakestro {*0}
cxeko : papero, kiun oni povas intersxangxi kontraux mono {8}
cxelo : malgranda cxambreto por unu persono; cxambro en malliberejo; ujeto, en kiun abeloj metas ovon aux mielon; plej malgranda parto de cxio vivanta; iu malgranda parto en tehxniko {9}
cxemizo : * ne tre dika vesto, kiu kovras la supran parton de la korpo; subcxemizo: sub aliaj vestoj, sur la hauxto {*6}
cxeno : ligilo el vico da kunligitaj metalaj ringoj (cxeneroj); sinsekvo de aferoj aux okazajxoj; cxeni: ligi per cxeno(j) {8}
cxerizo : malgranda firma, ofte rugxa, globforma frukto de arbo: acida (Prunus cerasus) aux dolcxa (Prunus avium) {8}
cxerko : kesto, en kiu oni enterigas/cindrigas mortinton {9}
cxerpi : elpreni akvon (aux alian likvon) per la mano aux per ilo tauxga por tio (cxerpilo); elcxerpi: gxisfine vendi, trakti,... {8}
cxesi : * komenci ne esti; komenci ne okazi (gxi cxesis: gxi ne plu okazas); cxesi -i: komenci ne -i; ne plu -i (Cxesu plendi!) {*5}
cxevalo : * besto kvarpieda por rajdi aux tiri (Equus) (henas: "hi-hi") {*3}
cxi : * [proksima] (cxi tie = tie cxi; cxi tiu = tiu cxi; cxi-foje;...) {*1}
cxia : * de cxiuj kvalitoj; cxiuspeca {*1}
cxial : pro cxiuj aux cxiaj kauxzoj, motivoj {9}
cxiam : * en cxiuj tempoj {*1}
cxie : * en cxiuj lokoj {*1}
cxiel : * en cxiu maniero; cxiumaniere; en cxiu grado, cxiugrade {*6}
cxielo : * tio super ni (ekster domo), kie estas nuboj aux ne; (religio:) loko, kie logxas la dio(j), paradizo {*3}
cxielarko : koloraj strioj en la cxielo, kiam estas suno kaj pluvo: rugxa, orangxa, flava, verda, blua,... (cxiel/ark/o) {X}
cxies : de cxiu(j); apartenanta al cxiu(j) (kune aux aparte) {9}
cxifi : difekti ion (paperon, sxtofon), malorde kunpremante aux faldante gxin, kauxzante neregulajn faldetojn {9}
cxifono : forsxirita aux difektita peco de sxtofo aux vestajxo {7}
cximpanzo : simio plej simila al homo (Pan) {X}
cxio : * cxiuj aferoj; la tuto {*1}
cxiom : cxiukvante (laux deziro); la tuta kvanto {9}
cxirkaux : * je cxiuj flankoj de...; proksimume {*1}
cxirkauxajxo : tio, kio estas cxirkauxe (cxirkaux/ajx/o) {X}
cxiu : * [sen escepto] (homoj, individuoj, ekzempleroj,...) {*1}
-cxj- : [kara viro aux knabo] (post kelkaj literoj de la vorto: pacxjo = pa(tro) + -cxjo; filcxjo = fil(o) + -cxjo; Jocxjo = Jo(hano) + -cxjo) {9}
cxokolado : solida pasto el kakao, lakto kaj sukero; trinkajxo el kakao, lakto kaj sukero {7}
cxu : ?; (Cxu vi legis tion? - Jes./Ne.; Mi ne scias, cxu mi faros tion.; Cxu morgaux, cxu postmorgaux, tiu letero baldaux alvenos.; Cxu mi sxatas aux ne, tio tamen okazos.) {*1}
d-ro : doktoro {X}
da : * [mezuro] (du litroj da akvo; du glasoj da akvo; paro da sxuoj; multe da mono; grupo da homoj) (botelo da vino: tiom da vino, kiom estas aux estis en botelo - botelo de vino: botelo en kiu estas aux estis vino) {*1}
daktilo : mangxata rugxbruna frukto (kun granda kerno) de daktilpalmo (Phoenix dactylifera) {9}
damo : titolo de altranga sinjorino; plej kapabla peco (regxino) en sxak-ludo; kapabligita duobla peco en dam-ludo; (damoj = dam-ludo: ludo kun nigraj kaj blankaj pecoj (diskoj) sur tabulo kun 100 aux 64 alterne nigraj kaj blankaj fakoj) {X}
danci : * sin movi (irante aux salt(et)ante) laux muziko {*6}
dando : viro, kies cxefa celo estas esti eleganta laux la modo {9}
dangxero : * kio povas esti malbona; kio povas kauxzi malfelicxon; kio povas ecx kauxzi morton {*5}
danki : * diri al iu, ke oni estas kontenta pri ties faro {*3}
dato : tago montrita per (jaro,) monato kaj numero de la tago: 2000-08-27, la 27a de auxgusto; dati: skribi daton sur io; difini tempon de origino (de elfosajxo,...) {7}
dateno : informo en formo traktebla per komputilo {X}
dauxri : ekzisti aux okazi dum pli longa tempo; ekzisti aux okazi ankaux (antauxe kaj) poste; ne cxesi; (dauxrigi: plufari) {7}
dauxro : * kvanto da tempo, dum kiu io okazas {*4}
de : * [deveno] (li venas de Ameriko; sxi iras de la domo al la lernejo; mi ricevis tion de ili); [faranto] (letero skribita de li); [aparteno] (rado de auxto; libro de mia frato) {*1}
debeto : en la konto cxe komercisto aux banko: bonhavo (ricevota mono) por la komercisto aux banko; (se kliento havas debeton cxe komercisto, tio do estas por tiu kliento sxuldo); debeti: enskribi debete {9}
deci : esti konforma al la situacio; esti konforma al sxuldata respekto {9}
decembro : * lasta monato de la jaro, inter novembro kaj januaro (12) {*5}
decidi : * ne plu diskuti, sed diri: "tiel estu", "tiel okazu"; fiksi sian opinion aux volon, post konsiderado {*5}
dedicxi : (mane) enskribi en libron specialajn vortojn por la ricevonto; (presite) mencii, ke libro aux poemo estas verkita por (ofte fakte: honore al) iu; uzi preskaux cxiun sian tempon aux forton por iu celo {8}
defendi : * fari ion kontraux atako aux minaco {*6}
deficito : monmanko; kiam la elspezoj estis pli grandaj ol la enspezoj {8}
definitiva : ne plu sxangxebla; post la lasta, fina sxangxo {X}
degeli : sxangxigxi de glacio aux negxo en akvon {8}
degeneri : perdi la originajn kvalitojn aux valorojn {X}
dejxori : plenumi sian servon (laux horaro) {9}
dek : * 10; dudek: 20; dek du: 12; nauxdek tri: 93 {*1}
deklari : oficiale, publike sciigi {8}
deklivo : surfaco ne horizontala kaj ne vertikala; surfaco, kiu je unu flanko estas alta kaj je la alia flanko malalta {7}
dekoracio : ornamo de cxambro, konstruajxo; murpentrajxoj kaj objektoj sur teatra scenejo {8}
dekstra : * (cxe homo:) ne je la flanko de la koro (Esperanton oni skribas de maldekstre dekstren) {*3}
delegi : ne fari ion mem, sed arangxi, ke iu alia faros {8}
delfeno : fisxoforma mar-mamulo kun dentoj (Delphinus,...) {X}
delikata : * precize farita; rompebla; bela; bongusta {*6}
deliri : esti en stato de spirita malordo, interalie kun nekonsekvenca parolado {9}
demandi : * diri ion al iu por ekscii ion {*2}
demenco : degenero de la intelekto (ekz. pro granda agxo) {X}
demokrato : iu, kiu estas por demokratio; iu, kiu agas demokratie {X}
demokratio : kiam la politika povo en sxtato efektive apartenas al la popolo (rekte aux per reprezentantoj) {X}
denove : plian fojon, de la komenco; ree (de/nov/e) {X}
densa : * kun multe da eroj en unu loko; kun malmulte da aero aux akvo inter la eroj {*6}
dento : * unu el la ajxoj en busxo, per kiuj oni mordas kaj macxas [trancxo-, kojno-, muel-dento]; maldika elstarajxo de forko, kombilo,...; elstarajxo de dentrado {*4}
denunci : anonci iun cxe polico,..., pro sia persona intereso {9}
dependi : pendi de io; esti subigita al ies volo/povo; ne povi fari sen ies helpo; esti la konsekvenco de io (de/pend/i) {8}
deponi : lasi ion cxe iu por dumtempa gardado; meti monon en bankon laux certaj kondicxoj {9}
depreni : preni ion de sur io; preni parton de io aux de iu kvanto (de/pren/i) {X}
deprimi : igi (psike) senenergia, malvigla, malgaja {X}
deputi : elekti kaj sendi reprezentanton al parlamento {9}
derivi : fari unu vorton el alia vorto per aldono de prefikso aux sufikso, aux per sxangxo de la finajxo; (scienco:) konkludi ion el io per fikse difinita maniero {X}
des : [proporcie] (ju pli multaj estas la mangxantoj, des malpli grandaj estas la porcioj; ju pli da homoj, des pli da plezuro; ju pli da infanoj, des pli da zorgoj) {7}
desegni : * fari bildon per krajono, plumo, kreto (sur papero) (aux simile); (ankaux:) fari bildon de farota objekto) {*6}
deserto : postmangxo, ofte dolcxa {8}
desinfekti : forigi/mortigi kauxzojn de infekto (ie, sur io) {X}
destini : antauxe fiksi la celon, funkcion aux uzon de io; antauxe fiksi la vivon de iu {8}
detalo : ero, malgranda parto de io (plano, bildo, teksto,...) {8}
deteni : igi iun ne fari ion (de/ten/i); (sin deteni: ne fari ion; ne enmiksigxi; ne vocxdoni) {9}
determini : precize konigi al si, kio aux kia estas io ne jam konata (laux signifo, amplekso, kondicxoj, nomo, enhavo,...) {9}
detrui : per forto malkonstrui; komplete difekti; neniigi {7}
devi : * ne povi ne fari, pro neceseco aux forta volo, aux pro ordono; devas esti: sendube (aux tre probable) estas {*2}
deveno : origino (de/ven/o) {X}
devii : irigi laux alia vojo ol normale, aux al ne celita loko {X}
devontigi : igi firme promesi, ke oni ion faros (dev/ont/ig/i) {9}
dezerto : regiono kun tre seka tero, kie preskaux neniuj plantoj kreskas {7}
deziri : * voli havi ion; voli fari ion; voli gxui ion {*2}
dio : * plej supera, supernatura estulo aux estajxo (nehoma) {*4}
diablo : supernatura estulo aux estajxo de malbono {8}
dialogo : interparolo (precipe en literaturo aux teatro) {9}
dianto : herbo kun tubeca kvinnombra floro (Dianthus) {9}
didelfo : iu el Amerikaj posxbestoj en arboj (Didelphis,...) {X}
dieto : nutromaniero laux preskribo aux regularo {9}
difekti : malbonigi, rompante aux forprenante pecon {7}
diferenci : * esti malsamaj laux iuj ecoj, aux laux kvanto {*6}
difini : precize, sendubige klarigi aux priskribi ideon, vorton, taskon,..., menciante ecojn, kiujn gxi havas kaj ne havas {7}
digo : barilo en aux apud akvo (por reguligi akvo-fluon aux por preventi inundon) {X}
digesti : kiam la korpo prilaboras nutrajxojn (mangxajxojn) por ensorbi la utilajn elementojn (en stomako, intestoj) {9}
dika : * (kun pli granda ol kutime) mezuro en necxefa direkto (arbo dika aux maldika, dum la alto estas sama) {*4}
dikti : diri ion, por ke iu alia skribu gxin {9}
diktatoro : reganto (sxtatestro,...) kun absoluta potenco {X}
diligenta : laborema; sen cxeso plene atentanta sian laboron {7}
dimancxo : * tago de la semajno, inter sabato kaj lundo {*5}
dimensio : [longo, largxo, alto,...] {9}
diplomo : (surpapera) atesto (pri sukcese farita ekzameno) {X}
diri : * elbusxigi vortojn; busxe sciigi {*2}
direkto : * tien, kien iu/io iras; vojo irota [norden, dekstren, rekte antauxen,...]; direkti: turni kaj/aux irigi al iu direkto aux celo (ankaux: orkestron, entreprenon,...); stiri {*4}
direktoro : estro de entrepreno, laborejo, lernejo,... {7}
dis- : * [al pluraj aux multaj direktoj; tiel, ke ekestas pluraj aux multaj pecoj] (disdoni, dispeli, disigi, distrancxi...) {*0}
disenterio : infekta malsano de la intesto (sanga lakso) {X}
disko : ronda, plata objekto (jxet-disko, son-disko, komputila disko...); disketo: (tre) malgranda disko {8}
diskuti : interparoli, intersxangxante opiniojn {7}
disponi : havi ion por uzi gxin laux sia volo {9}
disputi : akre, malamike, malpace diskuti {8}
distanco : kiom proksime aux malproksime {7}
distili : apartigi substancojn per vaporigo kaj re-likvigo {X}
distingi : rimarki (vidi) aux konscii, ke du aferoj estas malsamaj; difini diferencon inter du aferoj; vidi ion malgraux mallumo aux gxena fono; auxdi ion malgraux bruo {8}
distri : deturni la spiriton, la atenton; amuzi; gajigi {7}
distribui : disdoni, disporti, dissendi, disvendi {8}
distrikto : teritorio kiel aparta administra unuo (ofte subdividajxo de alia administra teritorio) {X}
diveni : kompreni, solvi sen scio {7}
diversa : * kun malsamaj ecoj {*4}
dividi : disigi; fari partojn el tuto (por disdoni); (en kalkulado: 8/2=4 (ok (dividite) per du estas kvar)); kun alia(j) homo(j) havi ion (cxiu do parton) {7}
do : * [konkludo] (pluvis, do cxio estas malseka) {*1}
dogano : imposto pro importo (aux eksporto); oficejo, kiu enkasigas tiun imposton {9}
doktoro : * iu, kiu studis en universitato kaj ekhavis finan diplomon; iu, kiu poste ankoraux verkis sciencan libron por ekhavi la titolon "doktoro" {*6}
dokumento : oficiala papero, skribajxo; skribajxo uzata por pruvi aux atesti ion; dokumenti: atesti, pruvi per skribajxo(j) {9}
dolcxa : * kun gusto kiel de sukero, mielo,...; aminda {*3}
doloro : * tre malbona (korpa) sento (kiam oni forte falas, trancxas sin,...); dolori: (interne) sentigi doloron (post tiu falo, lia genuo doloras); dolorigi: (de ekstere) kauxzi, ke io doloras (dolorigi per frapo) {*4}
domo : * konstruajxo; logxejo (kun propraj eksteraj muroj) {*3}
domagxi : ne voli, ke iu difektus ion aux malutilus al io aux dolorigus iun; bedauxri, ke io tia okazis {7}
domagxo : perdo aux difekto, kiun oni ne volus vidi aux suferi {7}
doni : * havigi; enmanigi; mal-preni {*2}
donaco : * io donita (sen pago) por plezuro aux gxojo; donaci (ion al iu): doni donace, senpage {*5}
dorloti : tro permeseme agi al iu {9}
dormi : * ne agadi, esti neaktiva (dum nokto); kusxi senage kun fermitaj okuloj {*3}
dormomalsano : Afrika parazita malsano (dorm/o/mal/san/o) {X}
dorno : pikilo de planto (aux de objekto) {9}
dorso : * homoj: malantauxa parto de la korpo; kvarpiedaj bestoj: supra parto de la korpo {*5}
dosiero : kolekto da interrilatantaj skribajxoj pri io/iu {X}
doto : havajxo, kiun edz(in)o alportas okaze de geedzigxo; kvalitoj, donitaj al iu de la naturo; doti: doni doton {9}
drako : fabela fluganta lacertego; (aux vera lacerto (Draco)) {X}
dramo : teatra verko; tre emociiga okazajxo {8}
drapo : lana sxtofo {8}
drato : metalfadeno {7}
dresi : instrui beston {9}
drinki : (tro ofte aux tro multe) trinki alkoholajxojn {X}
drogo : dependiga stimula/malstimula substanco [tabako, kafo, alkoholo, kokaino,...]; (antauxe: natura medicinajxo) {X}
droni : subakvigxi (kaj pro tio morti) {7}
du : * 2; dudek: 20; dek du: 12; duonhoro: 30 minutoj {*1}
dubi : * ne esti certa; ne scii, cxu io estas vera aux nevera, bona aux malbona; ne esti certa, cxu io okazos aux ne {*4}
dum : * [dauxro]; en la sama tempo (dum la festo ni kantis) {*1}
dungi : fari kontrakton kun homo, ke tiu laboros kontraux pago {8}
dusxo : sxprucigo de akvo sur korpon ((mal)varma dusxo); dusxi (iun/ion): sxprucigi multe da akvo sur iun/ion; dusxilo: objekto kun truetoj je fino de akvotubo {8}
-e : * [maniero; cirkonstanco; loko] [adverbo] (sxi bele kantas; li povas alte salti; parolu gxentile!; gxenerale sxi pravas; dumnokte (=dum la nokto) oni dormas; ili kante (=per kanto) salutis nin; estas varme; estas bone, ke li venos; bone farita laboro; publike konata aktoro;...) (skribi: ili skribe informis; fini: fine mi diru...; koloro: li kolore pentris gxin; multaj koloroj: multkolore presita teksto; mano: mi mane faris tion; mateno: li venis matene; en cxiu tago: cxiutage mi mangxas panon; per auxto: ni veturis auxte; vera: tio vere okazis; hejmo: li logxas hejme; unu: unue mi diru...; ekster: ekstere staras multe da homoj; post: mi faros tion poste,...) {*0}
ebena : * sen elstarajxoj aux kavajxoj; sen altajxoj aux malaltajxoj; cxie je (proksimume) sama nivelo; sen reliefo {*6}
-ebla : * [oni povas fari] (videbla, komprenebla, forvisxebla, nelegebla,...) ("eble" (=imageble, penseble) ofte signifas: povas esti aux ne esti, okazi aux ne okazi); ebleco: kiam la cirkonstancoj permesas; ebligi: kauxzi, ke io estas farebla aux ke io povas okazi {*0}
ebria : ne povanta bone konduti pro troa trinkado de alkoholajxoj {8}
-eco : * [kvalito mem de io/iu] (boneco, blankeco, moleco, blindeco, amikeco, infaneco,...) (-eca: kun la/iuj ecoj de: knabineca konduto, silkeca sxtofo (ne silko)) {*0}
ecx : * ne nur, sed ankaux... [neatendita, nesupozita] {*1}
eduki : * instrui por la vivo {*6}
edzo : * viro ligita al virino (iuloke: al vir(in)o(j)) por vivi kune, per ceremonio (geedzigxo, nupto), fakto aux kontrakto {*3}
efekto : impreso al vidanto, leganto aux auxskultanto de (parto de) spektaklo, libro,...; impresa kombino de sonoj, lumoj,... {9}
efektiva : * vera; ne sxajna; ekzistanta; reala {*5}
efiki : * havi, kauxzi (konstateblan) rezulton; estigi; influi {*5}
-eg- : * [tre granda; tre forte] (urbego, varmega, ridegi,...) {*0}
egala : * tute sama; kun la samaj ecoj, mezuroj,...; same (mal)bona, (mal)utila, (mal)granda,...; same (mal)grava, (mal)interesa,...; (egalblua: cxie same blua); egalas: "=" {*5}
egoisto : kiu amas nur sin mem; kiu agas nur por sia intereso, profito, utilo,... {9}
ehxo : ripetigxo de sono pro reveno de surfaco; ehxi: resendi sonon (la montoj ehxas lian vokon) {9}
-ejo : * [loko, kie] (lernejo, bakejo, logxejo, cxevalejo,...) {*0}
ek- : * [(subite) komenci] (ekridi, ekdormi, ekparoli,...); [tre mallonga ago] (ekbrilo, ekkrii, ektimi,...); ek! = startu! {*0}
ekipi : havigi al iu cxion necesan por funkcio, vojagxo,... {9}
eklezio : religia organizajxo en difinita loko kaj tempo {9}
ekonomio : orda, sxparema mastrumado (de hejmo, bieno, entrepreno, sxtato,...); scienco de mastrumado {8}
ekrano : blanka tuko aux surfaco, sur kiun oni projekcias filmon aux lumbildojn; (vitra) surfaco, sur kiu projekciigxas bildoj aux teksto (de televidilo, komputilo); sxirmilo en formo de maldika plato; portebla provizora vand(et)o {9}
eks- : ne plu (havanta tiun profesion, funkcion,...) {9}
eksciti : ekfarigi; elvoki; ekkauxzi atenton, scivolon, koleron {7}
ekskluziva : ne enhavanta; ne konsideranta; ne allasanta aliajn aux alispecajn; ne akceptanta eksterulojn; ne por cxiuj; ekskluzive (de): ne enhavante; ne enkalkulante {X}
ekskrementoj : restajxoj de digestitaj nutrajxoj, eligitaj el la korpo (=fekajxo) {X}
ekskursi : fari turisman aux esploran promenadon/vojagxon {7}
ekspedi : sendi al difinita adreso; ricevi de la sendinto kaj sendi al la adresito {9}
eksperimento : metoda provo (ripeta aux ripetebla) por kontroli aux pruvi ion {8}
eksplodi : subite, forte plivastigxi; subite, forte diskrevi (pro interna premo) (ekzemple: bombo eksplodas) {8}
ekspluati : uzi ion tiel, ke estos profito; tro profiti el ies laboro (ne donante justan salajron,...) {9}
eksporti : elporti komercajxojn al alia lando {9}
ekspozicio : kolekto da objektoj, orde arangxitaj por montri/konigi ilin al la publiko; ekspozicii: publike elmontri {9}
ekster : * ne en; ne inter; ekstere: (ofte:) ekster la domo {*1}
ekstra : aldona; ne en la origina nombro aux kvanto {X}
ekstrema : cxefina; plej (mal)altgrada; plej (mal)grava; plej malproksima de la mezo (pri vetero, konduto, opinioj,...) {8}
ekvatoro : imagita ronda linio cxirkaux la tero, same malproksima de la norda kaj la suda polusoj {9}
ekvilibro : stato, ke io aux iu estas senmova malgraux fortoj diversflankaj; ekvilibra: ne falanta al unu aux alia flanko; havanta opiniojn bone konsideritajn {8}
ekvizeto : senflora herbo el "apartaj tubetoj" (Equisetum) {X}
ekz. : ekzemple; ekzemplero(j) {X}
ekzakta : science gxusta kaj preciza {9}
ekzameni : detale rigardi, esplori; provi, cxu iu scias, kion tiu devus scii aux cxu iu kapablas fari ion, kion tiu devus kapabli aux cxu io estas tia, kia gxi devus esti {7}
ekzekuti : legxe mortigi krimulon {9}
ekzemplo : * io, kion oni imitu; unu el similaj (se oni vidas gxin, oni povas imagi la aliajn) {*4}
ekzemplero : unu el pluraj aux multaj samaj aux samspecaj (ekzemplero de libro, revuo, disko,...) {X}
ekzerci : lertigi (sin aux alian) per praktika ripetado {7}
ekzisti : * esti (ie en la mondo) nun kaj vere {*5}
el : * de en; [origino; fonto; materialo; konsisto]; el- (ankaux:) el fundo, gxisfunde, komplete (elcxerpi, ellerni, elmontri,...) {*1}
elasta : per (iom da) forto facile etendebla, sed reprenanta sian antauxan formon post cxeso de tiu forto {9}
eldoni : publikigi verkon (libron, gazeton,...) kaj organizi la vendadon (el/don/i) {9}
elefanto : tre granda mambesto kun longa, kaptokapabla nazo (rostro) (Loxodonta, Elefas) {8}
eleganta : bonguste vestita, kondutanta {8}
elekti : * preni aux tion aux tion alian; fari tion aux tion alian; difini (per vocxdonado), kiu aux kiuj ekhavos certan oficon {*4}
elektro : formo de energio, transportebla per dratoj {7}
elektroniko : tehxniko uzanta la proprecojn de elektronoj (=bazaj unuoj de elektro) {9}
elemento : konsistiga parto; unu el la bazaj puraj (hxemie ne kombinitaj) konsistigaj partoj de cxio materia; io tre baza {9}
elipso : fermita linio, por kies punktoj validas, ke la sumo de la distancoj al du punktoj (fokusoj) estas egala {X}
elparolo : prononco (el/parol/o) {X}
elstari : esti ne en la sama ebeno, surfaco,...; esti klare distingebla (de la fono aux de aliaj similaj) (el/star/i) {X}
elteni : havi la forton, energion, volon por rezisti aux por ne protesti; esti suficxe fortika por ne rompigxi (el/ten/i) {X}
elturnigxi : trovi ian (ne antauxe pripensitan) solvon en malfacila situacio (el/turn/igx/i) {8}
elvoki : voki, ke iu eliru; figure: (per sia faro aux diro) okazigi, estigi, kauxzi; estigi mensan bildon (el/vok/i) {X}
-ema : * [sxato aux inklino kun/sen sxato] (ridema, babilema, dormema, kritikema, ludema, erarema, (io) rompigxema,...) {*0}
emajlo : vitreca substanco per kiu oni kovras potojn,...; vitreca ekstera tavolo de dento {9}
embaraso : malfacila stato; necerteco (pro okazajxo aux dirajxo); embarasi: meti (iun) en embarason {7}
emerito : oficisto, kiu post normala fino de sia laborperiodo eksigxis (kaj ricevas pension); pensiulo {9}
eminenta : distinginda, estiminda pro merito, kapablo, scio, agxo, sagxo aux rango; (io:) supera pro kvalito {8}
emiro : Araba provincestro aux landestro; princo {X}
emocio : forta tusxo aux skuo al la animo (al la koro) ((mal)gxojo, entuziasmo, kolero,...); emocii: forte tusxi la animon {8}
en : * ne ekster; tute cxirkauxita de; interne de [loko, tempo, cirkonstancoj] {*1}
-enda : * [oni devas fari] (farenda, pagenda, respondenda,...) {*0}
energio : necesa forto por fari laboron; fonto de forto {7}
enhavo : tio, kion io havas en si; tio, kio estas en io (en/hav/o) (ekz.: la enhavo de libro, de parolado, de botelo) {X}
enigmo : malklara, malfacile komprenebla afero; ne klarigebla afero; speciale malklare vortumita demando {8}
enketi : oficiale esplori (pri krimo,...); largxskale pridemandi (pri difinita demando aux temo) {9}
enmiksigxi : ekokupigxi pri aferoj, pri kiuj iuj aliaj estas okupigxantaj (en/miks/igx/i) {X}
entrepreni : komenci gravan, grandan taskon; organizi kaj gvidi ekonomian unuon (komercan, industrian,... entreprenon) {8}
entuziasmo : emocia fervoro; entuziasmi: havi entuziasmon {X}
enui : senti sin malbone, cxar nenio okazas {7}
envii : malgxoji, ke oni ne havas ion, kion iu alia ja havas {8}
Eo : Esperanto {X}
epidemio : kiam infekta malsano trafas multajn homojn samloke kaj samtempe {9}
epilepsio : malsano (ripeta konscio-perdo, konvulsioj) {X}
epoko : pli granda periodo dum historio {7}
-ero : * [fragmento, peco da] (sablero, akvero, lignero,...) {*0}
erari : * fari negxuste; fari malbone (dum oni ne volas fari malbone) {*4}
erinaco : mamulo kovrita de ne longaj pikiloj (Erinaceus,...) {X}
eriko : arbusteto (are kovras spacojn: erikejo) (Erica,...) {X}
escepti : meti aparte kaj ne konsideri, nombri, priparoli,... {8}
esenco : la cxefa, plej signifa, nemalhavebla parto de io {8}
eskapi : sukcesi forkuri de dangxero; liberigi sin el katenoj {9}
esperi : * pensi, ke estus bone, se io okazus; antauxgxoji; kun gxojo atendi, ke io okazos {*4}
Esperanto : cxi tiu lingvo {8}
Esperantisto : iu, kiu parolas Esperanton (kaj eventuale sxatus, ke pli da homoj parolu gxin) {8}
esplori : rigardi, por malkovri ion nekonatan aux kasxitan {7}
esprimi : vortigi, vortumi; montri per movoj, vizagxo,... siajn sentojn kaj pensojn {7}
esti : * [esti -a; esti -o; esti -e]; identi; ekzisti; trovigxi {*2}
establi : fondi kaj arangxi organizon, entreprenon,... {9}
estigi : fari, ke io aux iu estu (ia); kauxzi; okazigi (est/ig/i) {9}
estimi : * pensi pri iu, ke li aux sxi faras bone kaj estas bona homo {*5}
estingi : * forigi fajron {*6}
-estro : * [homo: kiu gvidas, regas, prezidas] (urbestro, lernejestro, sxipestro, imperiestro, centestro (t.e. super cent soldatoj),...); estri: gvidi, regi, prezidi; estraro: gvidantaro de societo aux asocio; estrarano: membro de estraro {*0}
-et- : * [tre malgranda; tre malforte] (urbeto, varmeta, rideti (sen sono), ludglobeto, forketo (por torto),...) {*0}
etagxo : cxiuj ejoj de domo, kiuj estas je la sama nivelo {7}
etapo : vojo, distanco inter du haltoj {9}
etato : detala tabelo pri la nuna stato de entrepreno,... {9}
etendi : rektigi; malvolvi; plilongigi {7}
eterna : cxiam dauxranta; sen komenco kaj sen fino; por cxiu tempo; cxiama {7}
etikedo : peco de papero aux kartono, fiksita sur aux al io, por montri enhavon, specon, adreson,... {X}
etiketo : reguloj pri bonaj manieroj de konduto en iuj sociaj rondoj {X}
etoso : komuna sento, pro estado en iu grupo aux pro la cxirkauxajxo {X}
Euxropo : (nomo de kontinento) (fakte unu kontinento kun Azio: Euxrazio) {9}
evento : (por multaj) grava okazajxo {9}
eventuala : povanta okazi aux ne okazi, laux la (ne jam konataj) cirkonstancoj {X}
evidenta : klara por cxiuj; konata al cxiuj; memkomprenebla {7}
eviti : * (prefere) ne iri al iu/io (pro ebla dangxero); (prefere) ne paroli kun iu (pro malsxato); (prefere) ne fari ion {*6}
evolui : iom post iom aliformigxi, kreski {7}
ezofago : la tubo (en la korpo) inter la gorgxo kaj la stomako {X}
ezoko : rabofisxo de sensala akvo (Esox) {8}
Supersignitaj literoj  kaj ASCII/ANSIch gh hh jh sh u Fundamento (1887) cx gx hx jx sx ux IKEST (1962) ^c ^g ^h ^j ^s ~u CCITT ''Internacia Alfabeto n-ro 5'' c^ g^ h^ j^ s^ u~ CCITT ''Internacia Alfabeto n-ro 5'' æ ø ¶ ¼ þ ý ISO-8859-3 ''Latin-3'' aux ''Sud-Eur'' ĉ ĝ ĥ ĵ ŝ ŭ UTF-8 ''UNIKODO'' |
diverslingvaj informoj pri Esperanto
www.esperanto.net
Universala Esperanto-Metodo de Doktoro Benson (1932)
W.F. Pilger
(tie vi trovos ankaux listojn de nomoj de bestoj kaj plantoj)
Esperanto-Esperanto baza radikaro vortaro vocabulaire de base dictionnaire basic vocabulary wordlist dictionary vocabulario woerterliste woerterbuch woordenlijst woordenboek ordliste ordbog ordbok slownik slovnik slovar